Leiðbeiningar um greiningu einhverfu samkvæmt ICD-11 og skráningu með ICD-10 kóðum

ICD-11 hefur ekki enn verið formlega innleitt hér á landi og því er ICD-10 enn í gildi. Þar sem ICD-10 endurspeglar ekki að fullu nútímaþekkingu á einhverfu hefur skapast þörf fyrir uppfært og samræmt verklag við greiningu einhverfu.

Leiðbeiningar þessar eru afrakstur samráðs fagfólks þvert á stofnanir sem sinna greiningu einhverfu, í samstarfi við heilbrigðisyfirvöld. Þær byggja á ICD-11, nýjustu útgáfu flokkunarkerfisins sem gefið er út af Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni (WHO), og hafa jafnframt hliðsjón af sambærilegum leiðbeiningum í nágrannalöndum. Markmið þeirra er að brúa bilið fram að formlegri innleiðingu ICD-11 hér á landi með samræmdu verklagi sem byggir á uppfærðum greiningarskilmerkjum og hugtakanotkun.

Í skjalinu er fjallað um helstu breytingar á greiningarskilmerkjum einhverfu, megininntak ICD-11 skilmerkjanna og þær viðbætur sem notaðar eru fyrir einstaklingsmiðaða lýsingu. Þá eru settar fram leiðbeiningar um kóðun og skráningu samkvæmt uppfærðu verklagi. Til að styðja við uppfært verklag hafa nýir bráðabirgðakóðar verið gerðir aðgengilegir undir ICD-10 á vefnum SKAFL.is. Leiðbeiningarnar koma ekki í stað þess að kynna sér skilgreiningu einhverfurófsröskunar í ICD-11. Þær eru fyrst og fremst ætlaðar fagfólki sem sinnir greiningu einhverfu, en geta einnig nýst öðrum sem koma að þjónustu eða stuðningi við einhverft fólk. Hugtökin einhverfa og einhverfurófsröskun eru notuð jöfnum höndum í leiðbeiningunum.

Vert er að taka fram að ekki er fjallað um aðferðir, innihald eða framkvæmd greiningarferlis í þessu skjali. Slíka umfjöllun er að finna í Klínískum leiðbeiningum um viðurkennt verklag við greiningu einhverfu hjá börnum og ungmennum sem Ráðgjafar- og greiningarstöð gaf fyrst út árið 2021. Greining einhverfu ætti ávallt að byggja á þverfaglegu mati fagfólks með viðeigandi sérfræðiþekkingu og þjálfun.

Leiðbeiningar um greiningu einhverfu samkvæmt ICD-11 og skráningu með ICD-10 kóðum

© Ráðgjafar- og greiningarstöð, júlí 2026.